ÂŞIKLARIMIZ



ÂŞIK NAMAZ



ÂŞIK İSA



ÂŞIK SERDAR



ÂŞIK AHMET



ÂŞIK NAMAZ

1898 de Ahıskanın LEVİS köyünde doğmuş, 1972 yılın da Bulanık ilçemiz de hakkın rahmetin kavuşmuştur. 5 erkek ve bir kızı olmak üzere 6 çocuk sahibidir. Bolşevik rejimi baskısı ve iç savaşlar nedeniyle göçe zorlanmış, her göç beraberinde zorluğu hasreti ve acıyı getirir, bununda bu göçü kolay olmamıştır evini mülkünü bırakmış mal ve can kayıpları vermiştir, at katır merkep kağnı arabalarıyla dağlar aşılarak gece gündüz demeden göç yollarına düşülmüştür. Hepside ilk ayrılıklarında geri dönüp köylerine baktıklarında gözyaşları seller sular gibi akmıştır. En acısı da insanın doğum yerini, bir başkası veya bir rejimin zorlamasıyla doğduğu toprakları terk etmesi çok acı ve dramatik bir olaydır. Tüm bunlara rağmen Kars ilimize yakın bir sınırdan. Türkiye ye geçmeyi başarmıştır. Oradan üçe ayrılan bir göç kolunun birinci kafilesiyle, güç koşullarda Bulanığa ulaşmıştır. 1972 yılı ölümüne kadar Bulanık ta yaşamış, bu süre içinde yüreği hep vatan hasreti ve özlemiyle dolup taşmıştır. Ciddi bir kişilik yapısı olan bu zati muhterem aşığımız yöre yaşamışlığının zorluklarını felsefi kibarlıkla yoğurarak mahnı ve türkülere dökmesi, karşılıklı deyişmesi onun zekâsının üstünlüğünü de kanıtlamaktadır.

Elinde sazı penasıyla âdete sazı konuştururcasına vurmasıyla ünlüydü. Sazından çıkan nağmeler bizleri gizemli dünyalara götürürdü. Güzel konuşması, hatırı sayılı, ağır başlı, vakur davranması herkesi büyülemiştir. Sazı sözü ve sesinin güzelliği kalplerimizi süslemiş ve iz bırakmıştır. Ne yazık ki onun değerini tam anlamıyla bildiğimizi söyleyemeyiz. Ani ölümü bizleri derinden yaralamıştır. Birçok mahnı ve dizelerini beraberinde götürmüştür. .

Bulanık halkının ve onu yakinen tanıyan çoçuklarının da hayatta oluşları, sevgili Cemilimizin de sitesi onu gelecek kuşakların tanımalarına önemli bir fırsat olmuştur. Amacım kültürümüzün önemli bir parçasını oluşturan mahnı ve türkü deyişlerini, aşığımızın yaşam öyküsünü sizlerle paylaşmaktır.



İşte Göz Bebeğimiz Âşık Namazımızın Herkesi Peşinden Koştuğu Merakla Beklenen Mahnı ve deyişleri. Sayın İsmihan, Alihan, İsa, Atiklerin hayatta olmalarını ve bu dizeleri okumalarını çok isterdim.

Aldı âşık namazımız,

Bakalım ne dedi biz ne diyoruz.



Âşık namaz İsmihan Atiğin anasının yaşlı zamanında bakın nasıl bir terif diyer.

Nenem vesbi halın sual edeyim

Harya gider bele yolun ay nene

El dilinin destanıydı bir zaman

Gümüş kemer ince belin aynene



Bu mehlede gezmek miydi işlerin

Ağzın da törüyüf guzu dişlerin

Yaşın keçif, ağardı saçların

Darağ görmör sırma telin aynene



Gış gelif, ömrüne geçif növ bahar

Civanıydın gocalıfsan ne teher

Bu fani dünyada bir gün ölüm var

Gayır gayret versin elin ay nene



Sensen, uca dağın yorgun maralı

Al üstüne bağlayıfsan garalı

Aşna yardan ne gezersen aralı

Olmasın incidif dilin ay nene



Aşık namaz sözün töker yazıya

Terife layığdı nene merziye

Uzağlara gidemmirsen geziye

Kesilif gomşudan yolun aynene



Âşık namaz ile Âşık Ahmedin deyişleri

Aldı Âşık Ahmet— Ehli dil olana bir suvalim var

Ayakmı yahşıdı elmi yahşıdı

Ey danışsa gönlümüzü hoş eyler

Dodağmı yahşıdı dilmi yağşıdı



Aldı Âşık Namaz--- Ehli dilem Annamışam sözünü

Ayakta yahşıdır elde yahşıdır.

İkiside hoş möhübet ederse

Dodağda yahşıdı dilde yağşıdı



Aldı Âşık Ahmet--- Birisi geşt eyler gezer ovayı

Elvan çiçeklernen gurar davayı

Yiyende ey eder derdi davayı

Arımı yahşıdı balmı yahşıdı.



Aldı Âşık Namaz--- Gurumuş ağacın dalı olurmu

Arılar olmasa balı olurmu

Balı vermiyenler şifa bulurmu

Arıda yahşıdı balda yahşıdı



Aldı Âşık Ahmet--- Ehmedem gezmedim doya doya

Biri pervaz eyler çıkar havaya

Biri türlü renk verir ovaya

Bülbülmü yahşıdı gülmü yahşıdı



Aldı Âşık namaz---- Âşık Namaz gurbet gezer sazınan

Bülbüller ötüşür hoş avazınan

Güller biter baharınan yazınan

Bülbülde yahşıdı gülde yahşıdı





Âşık Namazın Ahıskadaki babasınının köyünde iki koyunları ölür. Çoban merkebin beline ölen koyunları yükleyerek getirir ve kapının önüne indirir. Komşuları toplanır, kapı da otururlar, Âşık Namaza derlerki bu koyunlarla ilgili olmak üzere bir türkü söyle, Âşık namaz şöyle söyler



Canım çoban gözüm çoban

Çoban niye sebep oldun

Seninen gurayım divan

Çoban niye sebep oldun



Çoban sen vurdun goyunu

Başıma gettin oyunu

Yıktın babamın öyünü

Çoban niye sebep oldun



Sözü söylerem derinen

Bir ataş çıktı serimnen

Namazı ettin malınnan

Çoban niye sebep oldun



Âşık Namaz bir mecliste saz çalıp söylerken arkasından birisinin kendisinin aleyhinde konuştuğunu duyar ve ona şu aşağıdaki mahnılarla cevap verir.



Gene beni yaraladı namerdin acı sözü

İki gözüm kan ağladı, sele dokunma sakın

Beni derbeder eyledi Bülbülün ahı zarı

Sahipsiz bir bağa girip güle dokunma sakın



Onu bunu gıybet edip yeme insan etini

Geçmez pula indirirsin, sen kendi kıymetini

Ettiğin karşına çıkar çekersin zahmetini

Suçu günahı olmayan kula dokunma sakın



Âşık namaz eyi bilir sohbetini sözünü

Lahu kalem böyle yazmış kaderimi yazımı

Sen arkam dan çekiştirme oğlum ve kızımı

Bu kaderin rüzgârıdır Yele dokunma sakın.



Diğer mahnıları şöyle devam edip gider.



Ezizim hayif eler

Dost geler hayıf eyler

Öldürmez bu dert meni

Düşürer zayıf eyler



Ezizim guzu gurban

Goç gurban kuzu gurban

Merdin bir tenesine

Namerdin yüzü gurban



Âşık diyer mezelendi

Mey içenler mezelendi

Bafalı dostu gördüm

Üreğim tezelendi



Âşık diyer meze ganim

Mey gannı me gannım

Korkaram hesret ölem

Yurdumda geze gannım.



Âşık diyer daştı canı

Kehliğin daştı canı

Goy bu derdi men çekim

Desinler, daştı canı



Ezim daş gibi

Koyun otlar daş gibi

Goy bu derdi men çekim

Gören desin daştı canı.



Âşık diyer gözel al

Giy gettine gözel al

Bey Bafadan hendem olmaz

Ara aslı gözel al



Ezizim dolu düşer

Gar yağar dolu düşer

Mezerimi yol üste gaz

Dost geler yolu düşer.



Bu deyiş ve mahnıları biz bulanıklılara tattıran Âşık namazımızın Oğullarından olan başta saysın Ziya sazcıya ve diğer oğullarına kızları olan Bayan Lalizer hanımefendiye bana faksla gönderen sevgili Mehmet çelike sonsuz teşekkürlerimizi sunarım.



ÂŞIK İSA— Oda Âşık Namaz gibi Ahıskadan gelmedir. Aynı yaşam koşulları onunda yakasından hiçbir zaman eksilmedi, mert ve babacan tavırlı biriydi, sözünün erbabı, açık sözlü, kadir kıymet bilen olarak yöremizin saygın âşıklarındandı. Bu aşığımızı da maalesef yâd ellere uçurmuşuz, halen İzmir ilimiz de yaşıyor olması teselli kaynağımızdır. Galiba bunu da öldükten sonra kıymetini bileceğiz, Allah geçinden versin(Bu aşığımız hakkında araştırmalarımız sürüyor, daha sonra sitemize aktarılacaktır)Yaşamının uzun ömürlü olmasını diliyoruz.

Dağlar, dağlar, viran dağlar

Âşık İsamızın hasretliği

Yüreklerimizi dağlar

Bir gün bu fani dünyadan göçerse

Başucunda kimi ağlar





SERDAR SEYFETTİN(SEFO) NUN OĞLU- Saz ve söz aşığımızdır. Güzel sesli oluşu herkesin gönlünü kazanmasına yetmiştir tok sesli ve de birçok dizeleri olduğu gerçektir ancak, dizelerine şu an ulaşılamamıştır. Bilenler varsa siteye aktarılırsa seviniriz.(daha sonra söz edilecektir)

ÂŞIK AHMMET-( Saz ve söz Aşığımızdır) Sayın âşık Namazımızın kayın biraderidir. Ne yazık ki kaderin acı cilvesi sonucu, rivayetlere göre çiçek hastalığı, kimine göre şeker hastalığı sonucu iki gözünü kaybetmiş olması. Üstün moral motivasyonu sayesinde onu hiç etkilenmemiştir. Dizeleri kendi karanlık dünyasını aydınlattığı gibi bizim de dünyamıza karşı bakış açımızı kuvvetlendirmiştir. Âşık namazımızla deyişmesi onun ne denli önemli bir âşık olduğunu göstermesi bakımdan yeterlidir. Dizeleri güzellikler ve dostluklarla dolu olduğunu gösteriyor. Yörenin fiziksel koşulları onu da etkilemiştir.



İşte dizelerinden bir örnek



Ehli dil olana bir suvalim var

Ayakmı yahşıdı elmi yakşıdı

Ey danışsa gönlünü hoş eyler

Dodağmı yahşıdı dilmi yahşıdı



Not. Âşıklarımızın dizelerinde noktalama işlemi yapılmamıştır. Orjinalliğinin korunması düşünülmüştür.

GÖKHAN GÜNEY





(Gökhan Güney’in araştırma ve derlemeleri olup izinsiz yayınlanamaz)